🌷किनारा 🌷

सुलहर "सहर्ष सादर करत आहे 

* विचार मंथन* 

               🌷काठ /किनार /बॉर्डर🌷 

बहिणीच्या मुलाचे लग्न ठरले म्हणून परवा साडीच्या दुकानात गेले तर 'आम्हाला जरीच्या काठाच्या साड्या दाखवा', असं दुकानदाराला सांगितले. दाखवल्या गेल्या पण 'ह्या नको, जरा दुसऱ्या रेशिम काठाच्या असलेल्या  दाखवा!' यावरून मला काठ ह्या शब्दाच्या विषयी लिहावेसे वाटले. 

'काठ' हा शब्द आपल्या अगदी जवळच वावरणारा आहे तर तुम्ही म्हणाल याबद्दल काय विशेष, तर आपण साडी बघायला गेलो की पहिले रंग बघतो नंतर पोत, मग त्याचे काठ आणि किनार बघतो मग किंमत तेव्हा साडी पसंत करतो, जोपर्यंत हे सर्व मनाला पटत नाही तोपर्यंत साडी पसंत पडत नाही. 

कारण काठा पदराच्या साडीची मज्जाच वेगळी! त्यावर अनेक प्रकारचे बारीक नक्षीकाम केलेले असते उदा. पान पूल, मोर ,पक्षी,विणकाम, आरसे काम , इतर भरपूर प्रकार असतात. लग्नासाठी काठाची च साडी आवडीने घेतो. शालू महावस्त्र त्याची बॉर्डर किनार आवडल्याशिवाय घेत नाही

कपड्याला पण काठ असतो खूप पक्का असतो. कापड  काठाकडूनच मोजले जाते, कापड कितीही जुनी झाले तरी काठ कधी फाटत नाही त्याला कात्रीने कापाव लागते ते मधून फाटते . 

2) पूर्वीचे लोक म्हणायचे, 'ओला ओला काठ वाळून घ्या नाहीतर नंतर जोडत नाही' म्हणजे मी असं ऐकलं आहे. ननंद-भावजय यांचे संभाषण 'अहो वहिनी- तुमची सुनबाई नवीन आहे बरं का, आत्ताच काठ वाळा बर नंतर मग ते वळत नाही म्हणजे कोणती पण गोष्ट ओली किंवा नवीन असते त्या वेळेसच ती वळते म्हणून नवीन सुनेला आपल्या घरातले काही संस्कार, सांगायचे असेल ते त्याच वेळेस सांगितले गेले पाहिजे . करंज्या, सांजोऱ्या त्याचं काठ सुध्दा पापडी ओली असते तेव्हा कापून -दाबून चिकटवले तर  कीती सुरेख दिसतात. ते नीट चिटकवले नाही तर वाळले  नाही आणि कापले नाहीतर तळायच्या वेळेस आतमधे तेल शिरते व खराब होते तेल पण व वस्तू पण यावरून लक्षात आले असेल. 

3) नदीचा काठ, गंगा काठ, गोदा घाट किती सुंदर दिसतो भरलेल्या पाण्याने, आपण लहान मुलांना आंघोळ करायची असेल तर मध्ये जाऊ नका काठा काठालाच रहा, असे म्हणतो. काठ भक्कम असतो .आत मध्ये पाण्याचा अंदाज येत नाही,  समुद्रावर गेलो की  तसेच त्याला सुद्धा मर्यादा असते. ठराविक काठापर्यंत फेसाळलेल्या लाटा येतात तोपर्यंत ठीक आहे लाटा पुढे येतात तेव्हा आपल्याला भीती वाटते की आपण त्यासोबत पुढे चाललो जर मर्यादा सोडून पाणी भरले तर सुनामी  आली की काय असं म्हणतो.

तळे काठोकाठ भरले की आतले  कमळ अतिशय छान दिसते. 

'काठ' हा एक मर्यादा आहे! चित्र काढतो तेव्हा पण आधी बॉर्डर काढतो. तेंव्हा च मधले चित्र 

सुंदर दिसते.

काठ किती महत्वाचा आहे की नाही?

                                                     सुलहर🖋️