🌹मनुष्य जीवनाचा आनंदी प्रवास🌹

'सुलहर ' सहर्ष सादर करित आहे "विचारमंथन" -

"मनुष्य जीवनाचा प्रवास"👍🏼

👜

प्र = प्रसंग

वा= वातावरण

स= समस्या {सहमत}

प्रवास म्हणजे प्रसंगाने वातावरणाशी सहमत होऊन केलेला प्रवास. तसं पाहिलं तर सगळ्यात प्रथम भगवंताने आपल्या प्रत्येकाला प्रवासी बनवून जीवनाच्या संसार प्रवासाला पृथ्वीतलावर पाठवले आहे. आपण तो नियोजनबद्ध प्रवास करतोच आहोत ! निसर्ग सौंदर्य सुद्धा उपभोगत आहोत. ज्याप्रमाणे आपण ट्रीपला जातो त्याप्रमाणे "कधी निघायचे व कधी परतायचे ?" हे ठरलेले असते. जाण्याच्या आणि येण्याच्या कालावधीत जे आपण आयुष्य जगतो तोच हा प्रवास आहे. 

प्रवास खूप प्रकारचे असतात. उदाहरणार्थ - नोकरी- कामानिमित्त लोकं रोज सकाळ - संध्याकाळ अगदी न चुकता सातत्याने प्रवास करत असतात. हे जीवन चक्र फक्त भगवंताच्या मर्जीने चालू असते म्हणुन मनुष्य रोज प्रवास करतो व परत घरी येतो. पण घरी येण्याची वेळ मात्र ईश्वराच्या मर्जीची असते. अशाप्रकारे कधी यात्रे साठी केलेला प्रवास असतो, कधी नातेवाईकांकडे लग्न कार्य म्हणुन केलेला प्रवास असतो, कधी वाढदिवसाकरता तर कधी चारधाम यात्रा करायची म्हणुन केलेला प्रवास असतो. कधी समस्या उद्भवली म्हणून केलेला प्रवास असतो तर कधी वातावरण बदल म्हणून केलेला प्रवास असतो, तर कधी सुट्टी घेऊन परिवारासोबत वेळ घालवायला, मज्जा करायला केलेला प्रवास असतो. कधी ठरवून केलेला प्रवास तर कधी अचानकपणे केलेला प्रवास. 

प्रत्येक प्रवासात समस्या नेहमी वेगळी असते आणि त्याच्याशी समरस होऊन आपल्याला प्रवास करावा लागतो. आपण ठरल्यावेळी ठरल्या ठिकाणी जाऊन परत आपआपल्या घरी परतततो. तसे प्रवास म्हटले तर प्रत्येक प्रवासात वेगळे आणि नवीन अनुभव येतात. कधी गाडी लेट असते, कधी गाडी सुटून जाते, तर कधी रिझर्वेशन मिळत नाही, कधी जेवण मिळत नाही, तर कधी झोप पूर्ण होत नाही, कधी पायी, कधी रिक्षा असे एक ना अनेक अनुभव येतात. प्रवासात यायचे ते अडथळे येणारच, नाही तर त्याचे नाव प्रवासच काय?

जेव्हा ट्रीपला जातो किती आल्हाददायक वातावरण असते. बाहेरचे खुले आकाश व निसर्गसौंदर्य! त्या नद्या, झाडेझुडपे, हवा, पाणी, नदी, डोंगर, किती आणि काय ? पण हे आपण स्वतः आनंदाने अनुभवले तरच ती मजा कारण बाहेर पडल्यावर काही ना काही तरी कमी-जास्त गैरसोयीला तोंड द्यावेच लागते. मग हे मिळत नाही मला, असे होते मला, तसे होते किंवा उगाच आलो असं म्हणण्यात काही अर्थ नसतो. तो प्रवास आनंदाने करायचा असतो आणि निसर्गसौंदर्याचा आनंद लुटायचा असतो. अन्यथा ती मजा नाही. त्यात कधी कोणाला अचानक दुःखदायक घटनांचा निरोप येतो तेव्हा परिस्थितीमुळे तोच प्रवास नाईलाजाने करावा लागतो. मग आपण पण कंटाळवाणे होतो आणि कधी एकदा घरी पोहोचतो असे वाटते. तसेच आपल्या सहजीवनाच्या प्रवासाचे आहे, जोपर्यंत आपले सर्व सुरळीत ठीकठाक आनंदात चालले आहे तोपर्यंत आपल्याला कसलीच उणीव भासत नाही . पण मध्येच काही आपत्ती आली, पैशाच्या समस्या किंवा मनासारखे काही घडले नाही, मुला मुलींच्या समस्या , नवरा-बायकोचे वाद-विवाद झाले की तेव्हा मात्र आपल्याला हाच प्रवास नकोसा वाटतो आणि आपण या प्रवासातून कधी एकदा मुक्त होतो असे वाटते.

आपण जो नियोजित प्रवास करतो तो आपल्या मनाप्रमाणे असतो. ठरल्याप्रमाणे आपण घरी सुद्धा येतो, पण जीवनाच्या प्रवासाचे तसे नाही. तुम्ही कितीही कंटाळले कितीही आनंदी असला तरी तो करावाच लागतो. अर्थातच तिथे काळाचे किंवा वेळेचे बंधन नाही. ज्या भगवंताने तुम्हाला - आम्हाला प्रवासाला पाठवले आहे तो प्रवास त्याच्या मर्जीनेच करावा लागतो. 

इहलोकाचा प्रवास कोणीही कधीही पाहू शकत नाही आणि त्या प्रवासाचे वर्णन करू शकत नाही. आपण केलेल्या प्रवासाचे आपण प्रवास वर्णन लिहू शकतो सर्वांना सांगू शकतो. पण त्या भगवंताच्या प्रवासाची व्यवस्था भगवंतालाच  माहिती. आपल्या हातात फक्त त्याचे  नामस्मरण करणे आणि त्याने दिलेल्या मानव जन्माचे सार्थक करून जीवन प्रवासात यशस्वी होणे इतकेच असते. तो म्हणेल त्या दिवशी व त्या घटकेला त्याच्या आज्ञेने सर्व प्रवास करायचा असतो. त्यावेळी कुणीही अडवू शकत नाही. तर असा हा आयुष्याचा - प्रसंगाने वातावरणाशी सहमत होऊन केलेला प्रवास असतो अणि त्यात मनुष्य अनंत काळ चा मुसाफ़िर असतो. 

🖋 सुलहर